{"id":808,"date":"2026-03-06T09:53:16","date_gmt":"2026-03-06T08:53:16","guid":{"rendered":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/?p=808"},"modified":"2026-03-06T09:53:16","modified_gmt":"2026-03-06T08:53:16","slug":"etapy-rozwoju-mowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/2026\/03\/06\/etapy-rozwoju-mowy\/","title":{"rendered":"Etapy rozwoju mowy"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center;\">Etapy rozwoju mowy dziecka<\/h2>\n<h3>Wed\u0142ug L. Kaczmarka w rozwoju mowy wyodr\u0119bnia si\u0119 cztery okresy (wiek dziecka ramowo podany w nawiasie):<\/h3>\n<ul>\n<li>okres melodii (0-1)<\/li>\n<li>okres wyrazu (1-2)<\/li>\n<li>okres zdania (2-3)<\/li>\n<li>okres swoistej mowy dzieci\u0119cej (3-7)<\/li>\n<\/ul>\n<p>W poszczeg\u00f3lnych latach rozw\u00f3j mowy wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<h3>Okres melodii (0 \u2013 1)<\/h3>\n<p>okres ten rozpoczyna si\u0119 z chwil\u0105 urodzenia dziecka do uko\u0144czenia przez nie pierwszego roku \u017cycia. Pocz\u0105tkiem kontaktu jest krzyk i p\u0142acz. To forma porozumiewania si\u0119 ze \u015bwiatem. To r\u00f3wnie\u017c trening narz\u0105d\u00f3w oddechowych. Z czasem niemowl\u0119 wydaje d\u017awi\u0119ki po\u0142\u0105czone z mow\u0105 cia\u0142a. Uczy si\u0119 ich o d opiekun\u00f3w. Mi\u0119dzy drugim a trzecim miesi\u0105cem \u017cycia pojawia si\u0119 g\u0142u\u017cenie. S\u0105 to d\u017awi\u0119ki podobne do samog\u0142osek i sp\u00f3\u0142g\u0142osek. Cho\u0107 nie s\u0105 \u015bwiadomie wymawiane, to ich artyku\u0142owanie \u0107wiczy narz\u0105dy mowy: j\u0119zyk, wargi, \u017cuchw\u0119 i podniebienie mi\u0119kkie. Oko\u0142o pi\u0105tego &#8211; sz\u00f3stego miesi\u0105ca \u017cycia rozpoczyna si\u0119 gaworzenie. Teraz dziecko zaczyna \u015bwiadomie powtarza\u0107 i na\u015bladowa\u0107 d\u017awi\u0119ki mowy. Przed uko\u0144czeniem pierwszego roku \u017cycia powinny pojawi\u0107 si\u0119 pierwsze s\u0142owa. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 nimi: mama, tata, baba.<\/p>\n<h3>Okres wyrazu (1 \u2013 2)<\/h3>\n<p>s\u0142owa wymawiane przed pierwszym rokiem \u017cycia nie s\u0105 kojarzone z przedmiotem. Tata to ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna, a mama to niekoniecznie rodzicielka. W drugim etapie dzi\u0119ki wielokrotnemu powtarzaniu po\u0142\u0105czonemu z odszukiwaniem os\u00f3b czy przedmiot\u00f3w dziecko ju\u017c si\u0119 nie myli. Potrafi te\u017c wymawia\u0107 samog\u0142oski ustne i naj\u0142atwiejsze sp\u00f3\u0142g\u0142oski, wypowiada tylko pierwsz\u0105 lub ostatni\u0105 jego sylab\u0119. Trudniejsze d\u017awi\u0119ki zast\u0119puje tymi, kt\u00f3re potrafi wypowiedzie\u0107, st\u0105d jego wypowiedzi brzmi\u0105 zabawnie. Oko\u0142o p\u00f3\u0142toraroczne dziecko wypowiada do 50 wyraz\u00f3w. Po sko\u0144czeniu dw\u00f3ch lat jego s\u0142ownik zawiera oko\u0142o 400 s\u0142\u00f3w. Pojedyncze wyrazy wzbogacone gestami zast\u0119puj\u0105 ca\u0142e zdania.<\/p>\n<p>Pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze wyrazy: mama, tata, baba itp. Dziecko wymawia samog\u0142oski a, o, u, i, y, e oraz sp\u00f3\u0142g\u0142oski p, b, m, t, d, n, \u015b, czasem \u0107. Pozosta\u0142e sp\u00f3\u0142g\u0142oski zast\u0119puje innymi, o zbli\u017conym miejscu artykulacji. Upraszcza grupy sp\u00f3\u0142g\u0142oskowe. Charakterystyczne jest wymawianie tylko pierwszej sylaby lub ko\u0144c\u00f3wki wyrazu.<\/p>\n<h3>Okres zdania (2 \u2013 3)<\/h3>\n<p>Pojawiaj\u0105 si\u0119 proste zdania, dziecko wymawia wszystkie samog\u0142oski, r\u00f3wnie\u017c \u0119, \u0105. Czasami mo\u017ce zamienia\u0107 samog\u0142oski w mowie. Obok sp\u00f3\u0142g\u0142osek p, b, m pojawiaj\u0105 si\u0119 zmi\u0119kczenia pi, bi, mi oraz w, f, wi, fi, \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a, \u0144, li, k, g, ch, ki, gi, chi, j, \u0142. Pod koniec tego okresu mog\u0105 si\u0119 te\u017c pojawi\u0107 g\u0142oski s, z, c, dz, a nawet sz, \u017c, cz, d\u017c. Wymienione g\u0142oski nie zawsze s\u0105 pe\u0142nowarto\u015bciowe, a czasem bywaj\u0105 zast\u0119powane innymi, \u0142atwiejszymi. Mow\u0119 dziecka trzyletniego cechuje zmi\u0119kczanie g\u0142osek \u2013 s, z, c, dz, sz, \u017c, cz, d\u017c s\u0105 cz\u0119sto wymawiane jak \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a. G\u0142oska r mo\u017ce by\u0107 pomijana lub zast\u0119powana przez inn\u0105, na przyk\u0142ad j lub \u0142. Zamiast g\u0142oski f wyst\u0119puje ch i odwrotnie. Grupy sp\u00f3\u0142g\u0142oskowe s\u0105 uproszczone tak w nag\u0142osie, jak i w \u015br\u00f3dg\u0142osie, brak wyra\u017anych ko\u0144c\u00f3wek w wyrazach. Dziecko wie, jak dana g\u0142oska powinna brzmie\u0107, ale nie umie jej jeszcze wypowiedzie\u0107. W tym wieku mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 swoista mowa dzieci\u0119ca: przestawki g\u0142oskowe, opuszczanie sylaby pocz\u0105tkowej lub ko\u0144cowej, zniekszta\u0142cenie oraz tworzenie wyraz\u00f3w ze skrzy\u017cowania dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w, nieprawid\u0142owa odmiana.<\/p>\n<h3>Okres swoistej mowy dzieci\u0119cej (3 \u2013 7)<\/h3>\n<p>Jest to okres kt\u00f3ry trwa najd\u0142u\u017cej. Rozpoczyna si\u0119 po uko\u0144czeniu trzech lat i trwa do momentu tzw. startu edukacyjnego. Wtedy mowa powinna by\u0107 zrozumia\u0142\u0105 nie tylko dla najbli\u017cszych ale i przypadkowych rozm\u00f3wc\u00f3w. Dziecko zaczyna prowadzi\u0107 rozmowy pe\u0142nymi zdaniami. Stosuje bogate s\u0142ownictwo. Pocz\u0105tkowo zdarza si\u0119 przestawianie sylaby lub g\u0142osek, np. lokomotywa zamiast lokomotywa. Mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 s\u0142owa podobne do prawid\u0142owych, bo \u0142atwiej je wym\u00f3wi\u0107, np. bebek zamiast chlebek. Cz\u0119sto zdarzaj\u0105 si\u0119 po\u0142\u0105czenia dw\u00f3ch wyraz\u00f3w w jeden, np. pomas\u0142owa\u0107, czyli posmarowa\u0107 mas\u0142em. Mi\u0119dzy czwartym a pi\u0105tym rokiem zaczyna si\u0119 etap pyta\u0144. Pod koniec okresu dziecko powinno pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 wszystkimi g\u0142oskami. Zdarza si\u0119, \u017ce tu\u017c po uko\u0144czeniu trzeciego roku \u017cycia zaczyna u\u017cywa\u0107 najtrudniejszych g\u0142osek. Nie m\u00f3wi ju\u017c st\u00f3\u0142, lecz st\u00f3\u0142. Czasem zamiast \u015biba potrafi powiedzie\u0107 szyba. Ale nie dzieje si\u0119 tak we wszystkich wyrazach. Z biegiem czasu porz\u0105dkuje i prawid\u0142owo stosuje wszystkie d\u017awi\u0119ki mowy adekwatnie do ich wyst\u0119powania.<\/p>\n<p>Kolejnym etapom rozwoju mowy towarzysz\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 w tym czasie g\u0142oski. Dok\u0142adny moment pojawiania si\u0119 kolejnych samog\u0142osek i sp\u00f3\u0142g\u0142osek jest trudny do jednoznacznego okre\u015blenia, co wynika z odchyle\u0144 rozwojowych u dzieci. U jednych dana g\u0142oska pojawia si\u0119 wcze\u015bniej ni\u017c u innych i odwrotnie. Je\u015bli r\u00f3\u017cnice nie przekraczaj\u0105 p\u00f3\u0142 roku, m\u00f3wimy o normie rozwojowej.<\/p>\n<p>Proste zestawienie pojawiaj\u0105cych si\u0119 g\u0142osek:<\/p>\n<h4>4 rok \u017cycia<\/h4>\n<p>Utrwalaj\u0105 si\u0119 takie g\u0142oski jak s, z, c, dz. Dziecko nie powinno ju\u017c wymawia\u0107 ich jako \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a. Pojawia si\u0119 g\u0142oska r, cho\u0107 jej op\u00f3\u017anienie nie musi by\u0107 jeszcze niepokoj\u0105ce. Opanowanie tej g\u0142oski to wielki sukces dla dziecka. Cz\u0119sto w zwi\u0105zku z tym jej nadu\u017cywa i m\u00f3wi, na przyk\u0142ad rarka zamiast lalka, mreko zamiast mleko. G\u0142oski sz, \u017c, cz, d\u017c mog\u0105 by\u0107 zamieniane na s, z, c, dz lub \u015b, \u017a, \u0107, d\u017a. Mowa dziecka jest jeszcze niedoskona\u0142a. Wyrazy czasami s\u0105 poskracane, g\u0142oski mog\u0105 by\u0107 poprzestawiane, a grupy sp\u00f3\u0142g\u0142oskowe uproszczone.<\/p>\n<h4>5 rok \u017cycia<\/h4>\n<p>Mowa dziecka jest ju\u017c zrozumia\u0142a. Utrwalane s\u0105 g\u0142oski sz, \u017c, cz, d\u017c. Dziecko potrafi je poprawnie powt\u00f3rzy\u0107, cho\u0107 w mowie potocznej mog\u0105 by\u0107 jeszcze wymawiane jako s, z, c, dz. G\u0142oska r cz\u0119sto pojawia si\u0119 dopiero w tym okresie. Grupy sp\u00f3\u0142g\u0142oskowe mog\u0105 by\u0107 nadal upraszczane. Dziecko pi\u0119cioletnie powinno porozumiewa\u0107 si\u0119 z doros\u0142ymi, cho\u0107 jego mowa nie jest jeszcze w pe\u0142ni ukszta\u0142towana. 6 \u2013 7 rok \u017cycia Mowa powinna by\u0107 opanowana pod wzgl\u0119dem d\u017awi\u0119kowym. P\u00f3\u0142roczne op\u00f3\u017anienia przy pojawianiu si\u0119 poszczeg\u00f3lnych g\u0142osek s\u0105 dopuszczalne, przy d\u0142u\u017cszych nale\u017cy zasi\u0119gn\u0105\u0107 porady logopedy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Etapy rozwoju mowy dziecka Wed\u0142ug L. Kaczmarka w rozwoju mowy wyodr\u0119bnia si\u0119 cztery okresy (wiek dziecka ramowo podany w nawiasie): okres melodii (0-1) okres wyrazu (1-2) okres zdania (2-3) okres [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-808","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sp25-kacik-logopedy","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=808"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":809,"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808\/revisions\/809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp15.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}